|
 ERGENLER:
Yaklaşık 12 yaşından itibaren çocuklar ergenlik dönemine
girerler. Çocukluğunda anne-babasına daha yakın olan,
duygu ve düşüncelerini paylaşan çocuk, kendi içine
dönerek anne-babasından uzaklaşmaya başlar. Kendisiyle
ilgilenmeye başlayan ergen, dış görünüşüne daha fazla
önem vermeye başlar. Kişiliğini oluşturmak adına çeşitli
roller dener. Kendisini zaman zaman aşağılar, zaman
zaman da yüceltmeye çalışır.
Bu dönemde anne-babalar çocuklarının çok değiştiğini,
onları anlamakta zorlandıklarını söylerler. Çocuk da
anne-babasının kendini anlamadığını, her şeyine çok
karıştıklarını söyler. Çatışmalar içinde birbirlerini
anlamakta zorlanırlar.
Ergenin Genel Özellikleri:
- Akranlarına, onlarla olmaya çok önem verir. Bu nedenle
içinde bulunduğu arkadaş grubunun kurallarına uyar,
isteklerine boyun eğer. Yetişkinleri ise hor görür,
kurallarına uymayı reddeder.
- Çevredeki insanların ilgisini üzerine çekmeye çalışır,
giyimini ve davranışlarını kendi belirlemek ister.
- Ailenin geçimini merak eder, evin gelir-giderlerini
bilmek ister.
- Aile yaşamında kendi fikirlerinin de alınması hoşuna
gider.
- Ailesi içinde korunmak ister, kendisini anlayan bir
büyüğün varlığını hissetmek ister.
- Huysuz ve hayalcidir. İlgisi çabuk değişir,
ilgilendiği alanlarla ilgili etkinliklere katılması için
ailenin desteğini bekler.
- Duyguları yoğun yaşar ve sık sık değişir.
- Bu dönemde ahlak duyguları gelişir, toplumsal
kuralları öğrenmeye başlar. Ancak baskı gördüğünde
reddeder, isyancıdır.
ERGENLE İLETİŞİMDE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
- Ergenle konuşmak için onu zorlamayın. Kendisi konuşma
isteğiyle gelirse onu dinleyin. Sizin istediğiniz
zamanda konuşmak istemiyorsa, onun konuşmak isteyeceği
herhangi bir zamanda dinlemeye hazır olacağınızı
söyleyin. Verdiğiniz sözü tutun ve konuşmak istediğinde
geri çevirmeyin.
- Onunla konuşurken dinleme davranışınız çok önemlidir.
Elinizde bir iş varsa onu bırakın ve sakin bir ortam
yaratın.
İyi bir dinleyici olabilmenin yolları:
Edilgin dinleme: Sessizce onun konuşmasını bekleyin. Bu,
onu duymak istediğiniz, duygularını anladığınız,
sorununa değer verdiğiniz anlamına gelir.
Kabul tepkileri: Dikkatinizi ona verdiğinizi gösteren
tepkiler kullanın. "Hı hı, evet..." gibi sözlü tepkiler
ya da baş sallama, ona doğru eğilme gibi sözsüz tepkiler
verebilirsiniz.
Konuşmaya açık davet: Onu konuşmak için yüreklendirin.
"O konuda konuşmak ister misin? Bu olay karşısında ne
hissettin? Bana örnek verir misin? Sen ne düşünüyorsun?"
gibi cümlelerle onu yüreklendirebilirsiniz.
Etkin dinleme: Onu dinlediğinizi hissettirin.
Anlattıklarını basitçe tekrar edin. Anlattıklarını
özetleyin. Onun neler hissetmiş olabileceğini tahmin
edip, ona söyleyin.
- Ergenle konuşurken dürüst olun. Kendi fikirlerinizi de
kesin doğru olarak değil kendi düşünceniz olarak
belirtin. Bu ona, herkesin düşüncelerine saygı
gösterildiğini belirtir.
- Niçin ya da neden gibi sorular değil, "Bu konuda ne
hissediyorsun?" "Senin düşüncen ne?" "Nasıl
davranmalıydın?" gibi sorular sorun.
- Öğütler vermeyin. "...yapmalısın." gibi cümleler
yerine "...yaptığında inciniyorum." "... yaparsan mutlu
olurum." gibi ben dili cümleleri kurun.
- Söylediği sözler kadar beden diline de dikkat edin.
"Çok mutlu oldum" derken gergin bir yüz ifadesi varsa,
yaşadığı olayla ilgili çelişkiler yaşamaktadır.
- Sizinle paylaştığını onun izni olmadan eşinizle ve
diğer kişilerle paylaşmayın.
- Onun her şeyini bilmek için zorlamayın. Onun da
kendine özel şeyleri olabileceğini unutmayın. |
